{"id":184,"date":"2025-03-09T19:15:16","date_gmt":"2025-03-09T18:15:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/?p=184"},"modified":"2025-03-11T00:20:57","modified_gmt":"2025-03-10T23:20:57","slug":"wolnomularstwo-na-swiecie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/2025\/03\/09\/wolnomularstwo-na-swiecie\/","title":{"rendered":"Wolnomularstwo na \u015bwiecie"},"content":{"rendered":"\n<p>Wolnomularstwo na \u015bwiecie, podobnie jak w Polsce dzieli si\u0119 na dwa g\u0142\u00f3wne nurty: roma\u0144ski i anglosaski.<\/p>\n\n\n\n<p>Nurt anglosaski opiera si\u0119 o UGLE (Wielk\u0105 Zjednoczon\u0105 Lo\u017c\u0119 Londynu), kt\u00f3rej korzenie si\u0119gaj\u0105 roku 1717 (kiedy to utworzono Wielk\u0105 Lo\u017c\u0119 Londynu). Jej powo\u0142anie zbieg\u0142o si\u0119 z utrwaleniem w\u0142adzy nowej dynastii hannowerskiej w Anglii i st\u0142umieniem powstania jakobickiego 1715 roku. Wielka Zjednoczona Lo\u017ca Anglii sprawuje piecz\u0119 nad oko\u0142o 250 tysi\u0105cami wolnomularzy na ca\u0142ym \u015bwiecie, skupiaj\u0105c ponad 8000 l\u00f3\u017c. Jako najstarsza obediencja na \u015bwiecie ro\u015bci sobie prawo do uznawania (oceny) wszelkich organizacji maso\u0144skich na ca\u0142ym \u015bwiecie. Dopuszcza inicjacj\u0119 wy\u0142\u0105cznie m\u0119\u017cczyzn i wymaga od kandydat\u00f3w wiary w Boga i nie\u015bmiertelno\u015b\u0107 ludzkiej duszy. Siedzib\u0105 UGLE jest Freemasons&#8217; Hall w Londynie. Drug\u0105 najstarsz\u0105 obediencja \u015bwiatow\u0105 jest Wielka Lo\u017ca Irlandii, cho\u0107 nie jest znana oficjalna data jej powo\u0142ania. Przyjmuje si\u0119 jednak, \u017ce utworzono j\u0105 w roku 1725, jako \u017ce zachowa\u0142y si\u0119 dokumenty m\u00f3wi\u0105ce o wyborze Wielkiego Mistrza Richarda Parsonsa pochodz\u0105ce z tego roku. Tzw. Wielk\u0105 Tr\u00f3jk\u0119 zamyka Wielka Lo\u017ca Szkocji za\u0142o\u017cona w pierwszej po\u0142owie XVIII wieku (przyjmuje si\u0119 dat\u0119 1736). Pierwszym Wielkim Mistrzem tej Wielkiej Lo\u017cy zosta\u0142 William St. Clair z Roslyn.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto tak\u017ce wskaza\u0107 na francusk\u0105 si\u0142\u0119 wolnomularstwa konserwatywnego. Jest ni\u0105 Wielka Lo\u017ca Narodowa Francji (Grande Loge Nationale Fran\u00e7aise) &#8211; Obediencja powsta\u0142a w 1913 roku jako inicjatywa jednej z konserwatywnych l\u00f3\u017c Wielkiego Wschodu Francji, kt\u00f3ra zdecydowa\u0142a si\u0119 na od\u0142\u0105czenie od swojej obediencji. Wielka Lo\u017ca powo\u0142ana zosta\u0142a przy wsp\u00f3\u0142pracy z niezale\u017cn\u0105 lo\u017c\u0105 L&#8217;Anglaise na Wschodzie Bordeaux. Takie korzenie sprawi\u0142y, \u017ce w obediencji tej pracowa\u0142o bardzo wielu Anglik\u00f3w (jak na standardy francuskie &#8211; szacuje si\u0119, \u017ce by\u0142o ich oko\u0142o 25%). P\u00f3\u0142 wieku p\u00f3\u017aniej dosz\u0142o do istotnych zmian w \u0142onie obediencji &#8211; od\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 od niej siedem l\u00f3\u017c, tworz\u0105c now\u0105 obediencj\u0119 &#8211; Wielk\u0105 Lo\u017c\u0119 Tradycyjn\u0105 i Symboliczn\u0105 &#8222;Opera&#8221;. Z drugiej strony, Wielk\u0105 Lo\u017c\u0119 Narodow\u0105 wzmocni\u0142a du\u017ca grupa secesjonist\u00f3w z Wielkiej Lo\u017cy Francji. Pierwotnie, najpopularniejszym rytem w tej obediencji by\u0142 Ryt Szkocki Dawny i Uznany. Stosowano te\u017c Ryt Szkocki Rektyfikowany (jego chrze\u015bcija\u0144sko-rycerski charakter by\u0142 zgodny z duchem obediencji, dla podkre\u015blenia czego krzy\u017c templariuszy zosta\u0142 umieszczony w herbie WLNF).<\/p>\n\n\n\n<p>W zakresie wolnomularstwa roma\u0144skiego panuje du\u017ca r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107. Liczba obediencji jest bardzo du\u017ca (nie wszystkie zreszt\u0105 wzajemnie si\u0119 uznaj\u0105). Istniej\u0105 zar\u00f3wno obediencje krajowe (z braku miejsca, wymienimy tylko niekt\u00f3re z nich), jak i obediencje ponadnarodowe (o kt\u00f3rych piszemy dalej).<\/p>\n\n\n\n<p>Obediencje krajowe (wybrane):<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Wielki Wsch\u00f3d Francji. Jest najstarsz\u0105 i najbardziej powa\u017can\u0105 obediencj\u0105 liberaln\u0105 w Europie kontynentalnej. Powsta\u0142 nied\u0142ugo po za\u0142o\u017ceniu Wielkiej Zjednoczonej Lo\u017cy Londynu (kt\u00f3ra przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 nast\u0119pnie w obediencj\u0119 krajow\u0105), i w ci\u0105gu mniej wi\u0119cej trzech lat od powstania pierwszych l\u00f3\u017c francuskich. Sta\u0142o si\u0119 to ju\u017c w roku 1728. Pierwotn\u0105 nazw\u0105 by\u0142a Premi\u00e8re Grande Loge de France, w 1773 decyzj\u0105 braci wolnomularzy zmieni\u0142 okre\u015blenie na Wielki Wsch\u00f3d Francji. W pierwszym okresie rozwoju, Wielki Wsch\u00f3d Francji sk\u0142ada\u0142 si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci z przedstawicieli emigracji jakobickiej z Anglii i Szkocji &#8211; etap ten zako\u0144czy\u0142 si\u0119 mniej wi\u0119cej z chwil\u0105 obj\u0119cia urz\u0119du Wielkiego Mistrza przez ksi\u0119cia Clermont w 1743 roku. Wielki Wsch\u00f3d Francji podkre\u015bla sw\u00f3j humanistyczny i spo\u0142eczny aspekt, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce rozw\u00f3j osobisty cz\u0142owieka musi znajdowa\u0107 realizacj\u0119 praktyczn\u0105 w postaci oddzia\u0142ywania takiej jednostki na dobrobyt jego otoczenia (oczywi\u015bcie przez dobrobyt nie rozumiej\u0105c jedynie aspektu materialnego).<\/li>\n\n\n\n<li>Wielka Lo\u017ca Francji jest obediencj\u0105 o charakterze umiarkowanie liberalnym. Sama uwa\u017ca si\u0119 raczej za przedstawicielk\u0119 wolnomularstwa bliskiego ideom konserwatywnym, cho\u0107 dopuszcza inicjacj\u0119 kobiet, co wyklucza uznanie ze strony wolnomularstwa zorientowanego na UGLE. Jednak\u017ce trzeba zaznaczy\u0107 na pocz\u0105tku XX wieku kilka ameryka\u0144skich Wielkich L\u00f3\u017c rozpozna\u0142o GLdF. Powsta\u0142a w roku 1894 z cz\u0142onk\u00f3w Wielkiego Wschodu Francji. Wielka Lo\u017ca Francji jest obecnie trzeci\u0105 co do liczno\u015bci obediencj\u0105 francusk\u0105. Skupia oko\u0142o 800 l\u00f3\u017c i zrzesza mniej wi\u0119cej 30.000 braci i si\u00f3str. Ma tak\u017ce 14 l\u00f3\u017c pracuj\u0105cych poza terenem Francji. Pracuje prawie wy\u0142\u0105cznie w Rycie Szkockim Dawnym i Uznanym.<\/li>\n\n\n\n<li>Wielki Wsch\u00f3d Belgii &#8211; obediencja powsta\u0142a w 1833 roku, wkr\u00f3tce po uzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci przez Belgi\u0119 po sukcesie antyholenderskiego powstania. Wielki Wsch\u00f3d Belgii jest zwi\u0105zany z jednym z najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 w historii wolnomularstwa &#8211; jako pierwszy odrzuci\u0142 konieczno\u015b\u0107 wymagania od kandydat\u00f3w deklaracji wiary w Boga (Istot\u0119 Najwy\u017csz\u0105), czego konsekwencj\u0105 by\u0142o zerwanie kontakt\u00f3w z Wielk\u0105 Zjednoczon\u0105 Lo\u017c\u0105 Anglii (1870). Drugim wydarzeniem, kt\u00f3re na trwale wpisa\u0142o si\u0119 w kroniki masonerii by\u0142o za\u0142o\u017cenie l\u00f3\u017c maso\u0144skich: l&#8217;Obstin\u00e9e i Liberte Cherie w niemieckim, nazistowskim obozie jenieckim. Trzeba doda\u0107, \u017ce wolnomularstwo by\u0142o aktywnie zwalczane przez nazist\u00f3w. W 1989 roku dosz\u0142o do podpisania wielostronnego aktu o wzajemnym rozpoznawaniu si\u0119, kt\u00f3rego sygnatariuszami byli: Wielki Wsch\u00f3d Belgii, Wielka Lo\u017ca Belgii, Wielka \u017be\u0144ska Lo\u017ca Belgii oraz Federacja Polska Mi\u0119dzynarodowego Mieszanego Zakonu Wolnomularskiego le Droit Humain.<\/li>\n\n\n\n<li>Wielka \u017be\u0144ska Lo\u017ca Belgii jest organizacj\u0105 wolnomularstwa kobiecego. Pierwsza belgijska lo\u017ca powsta\u0142a 20 kwietnia 1974 z inicjatywy i pod auspicjami Wielkiej \u017be\u0144skiej Lo\u017cy Francji. W kr\u00f3tkim czasie powsta\u0142y trzy nast\u0119pne, co umo\u017cliwi\u0142o utworzenie w\u0142asnej obediencji &#8211; Wielkiej \u017be\u0144skiej Lo\u017cy Belgii. W\u017bLB jest jednym z sygnatariuszy umowy wielostronnej Wielkich L\u00f3\u017c w Belgii z roku 1989.<\/li>\n\n\n\n<li>Wielka \u017be\u0144ska Lo\u017ca Francji to organizacja francuskiego wolnomularstwa kobiecego z du\u017cymi ambicjami mi\u0119dzynarodowymi. Powsta\u0142a po II wojnie \u015bwiatowej, gdy w 1945 roku wznowiono obrady przedwojennego konwentu pod przewodnictwem Anne-Marie Gentily, co doprowadzi\u0142o do powstania w 1946 organizacji kobiecej masonerii okre\u015blanej w\u00f3wczas jako &#8222;Kobieca Unia Maso\u0144ska Francji&#8221; (Union ma\u00e7onnique f\u00e9minine de France). Sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej unia przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w obediencj\u0119 pod nazw\u0105 Wielka \u017be\u0144ska Lo\u017ca Francji. W 1959 podczas obrad kolejnego konwentu zadecydowano, \u017ce rytem wiod\u0105cym b\u0119dzie Ryt Szkocki Dawny i Uznany. W ci\u0105gu kolejnych lat obediencja uzyska\u0142a patenty na stosowanie innych ryt\u00f3w (m. in. Rytu Francuskiego ). Powsta\u0142a te\u017c kobieca Rada Najwy\u017csza, zarz\u0105dzaj\u0105ca lo\u017cami wy\u017cszych stopni Rytu Szkockiego Dawnego i Uznanego. Na prze\u0142omie dekady powsta\u0142a tak\u017ce lo\u017ca Rytu Szkockiego Rektyfikowanego. Obecnie Wielka \u017be\u0144ska Lo\u017ca Francji skupia oko\u0142o 14000 cz\u0142onki\u0144 na ca\u0142ym \u015bwiecie (przede wszystkim we Francji), a liczba l\u00f3\u017c si\u0119gn\u0119\u0142a 400.<\/li>\n\n\n\n<li>Wielka Liberalna Lo\u017ca Austrii to obediencja liberalna, powsta\u0142a w wyniku niezgody cz\u0119\u015bci wolnomularzy Wielkiej Lo\u017cy Austrii na zarz\u0105dzenie UGLE dotycz\u0105ce zasad uznania l\u00f3\u017c nieposiadaj\u0105cych patentu Wielkiej Zjednoczonej Lo\u017cy Anglii, co mia\u0142o miejsce w roku 1953. W 2007 roku Wielka Liberalna Lo\u017ca Austrii wyst\u0105pi\u0142a o cz\u0142onkostwo w CLIPSAS (uzyskuj\u0105c je jednak dopiero w roku 2011). Obediencja ta sta\u0142a si\u0119 jednocze\u015bnie cz\u0142onkiem za\u0142o\u017cycielem AACEE w 2008. W chwili obecnej sk\u0142ada si\u0119 z pi\u0119ciu l\u00f3\u017c: Niezale\u017cna Maso\u0144ska Lo\u017ca Wiednia, Lo\u017cy New Chargers (Nowe Obowi\u0105zki), lo\u017cy Gotthold Ephraim, lo\u017cy Europa i lo\u017cy Logos.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Obediencje mi\u0119dzynarodowe:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Mi\u0119dzynarodowy Mieszany Zakon Wolnomularski le Droit Humain &#8211; obediencja powsta\u0142a w XIX wieku we Francji, na fali ruchu sufra\u017cystek, kt\u00f3ry wywo\u0142ywa\u0142 silne echa tak\u017ce w cz\u0119\u015bci \u015brodowisk wolnomularskich. Jest pierwsz\u0105 na \u015bwiecie obediencj\u0105 mieszan\u0105 i pierwsz\u0105 obediencj\u0105 o wymiarze mi\u0119dzynarodowym, powsta\u0142\u0105 z inicjatywy cz\u0142onk\u00f3w lo\u017cy Jerozolimy Szkockiej (La J\u00e9rusalem \u00c9cossaise) Maria Deraismes oraz senator George&#8217;a Martina (Lo\u017ca Les Libres Penseurs). Wywodzi si\u0119 z Lo\u017cy Le Droit Humain, Ma\u00e7onnerie Mixte na Wschodzie Pary\u017ca. 4 kwietnia 1893 roku powo\u0142ano Wielk\u0105 Szkock\u0105 Mieszan\u0105 Lo\u017c\u0119 Symboliczn\u0105 Francji (Grande Loge Symbolique \u00c9cossaise Mixte de France), kt\u00f3ra w p\u00f3\u017aniejszym czasie przyj\u0119\u0142a nazw\u0119 Mi\u0119dzynarodowy Mieszanego Zakonu Wolnomularskiego le Droit Humain. By\u0142o to zdecydowany prze\u0142om w wolnomularstwie, bowiem by\u0142a to pierwsza obediencja, kt\u00f3ra nie tylko odrzuca\u0142a wym\u00f3g wiary w Boga (Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata), ale tak\u017ce otwarcie zezwala\u0142a na inicjowanie kobiet na r\u00f3wnych z m\u0119\u017cczyznami prawach. LDH kultywuje zasad\u0119 ci\u0105g\u0142o\u015bci inicjacyjnej &#8211; czyli utrzymywania w ramach jednych cia\u0142 zarz\u0105dzaj\u0105cych w\u0142adzy nad wszystkimi stopniami: zar\u00f3wno l\u00f3\u017c masonerii b\u0142\u0119kitnej, jak i wy\u017cszych stopni. Stosuje wy\u0142\u0105cznie Ryt Szkocki Dawny i Uznany. Do swych cel\u00f3w zalicza post\u0119p wiedzy na poziomie jednostki i spo\u0142ecze\u0144stwa, zjednoczenie m\u0119\u017cczyzn i kobiet wok\u00f3\u0142 idei humanistycznej duchowo\u015bci. W Polsce Le Droit Humain dzia\u0142a od roku 1924, gdy zapalono \u015bwiat\u0142a Lo\u017cy Orze\u0142 Bia\u0142y. W tym czasie organizacja znalaz\u0142a si\u0119 pod silnym wp\u0142ywem organizacji teozoficznych.<\/li>\n\n\n\n<li>Wielka Lo\u017ca Kultur i Duchowo\u015bci (Grande Loge des Cultures et de la Spiritualit\u00e9) &#8211; francuska obediencja, powsta\u0142a w roku 2003 w Pary\u017cu. Kultywuje tradycj\u0119 Rytu Szkockiego Dawnego i Uznanego, inicjuje zar\u00f3wno kobiety, jak i m\u0119\u017cczyzn. Plasuje si\u0119 na tradycjonalistycznie nastawionym skrzydle wolnomularstwa liberalnego. Od aplikuj\u0105cych do GLCS wymagana jest wiara w Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata (co stanowi raczej domen\u0119 wolnomularstwa anglosaskiego), ale podkre\u015bla przywi\u0105zanie do idea\u0142u pa\u0144stwa laickiego (co z kolei zbli\u017ca GLCS do nurtu francuskiego). Obediencja okre\u015bla si\u0119 jako teistyczna, \u015bwiecka i mieszana.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Warto tak\u017ce doda\u0107 o wielu pr\u00f3bach \u0142\u0105czenia si\u0119 obediencji w wi\u0119ksze struktury (jednak bez uszczerbku dla ich suwerennej w\u0142adzy). Zwykle przybieraj\u0105 one form\u0119 unii lub stowarzysze\u0144, cz\u0119sto powo\u0142ywanych dla dobra Sztuki (nie za\u015b dla przeprowadzania wsp\u00f3lnych prac). Pozwala to na podejmowanie wsp\u00f3\u0142pracy wykraczaj\u0105cej poza podzia\u0142 na masoneri\u0119 anglosask\u0105 i roma\u0144sk\u0105. Najwa\u017cniejsze z takich organizacji to:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>CLIPSAS &#8211; forum mi\u0119dzynarodowe organizacji nurtu liberalnego, Centrum \u0141\u0105czno\u015bci i Informacji Pot\u0119g Maso\u0144skich Sygnatariuszy Apelu Sztrasburskiego. Warto doda\u0107, \u017ce do tre\u015bci Apelu nawi\u0105zuje w swojej deklaracji ideowej Wielkiej Zjednoczonej Lo\u017cy Polski i Kraj\u00f3w Ba\u0142tyckich<\/li>\n\n\n\n<li>AACEE &#8211; Stowarzyszenia Obediencji Adogmatycznych Europy \u015arodkowo-Wschodniej. Grupuje najliczniejsze liberalne obediencje regionu, promuje demokracj\u0119, solidarno\u015b\u0107 i sp\u00f3jno\u015b\u0107 kraj\u00f3w Europy \u015arodkowo-Wschodniej w ramach Unii Europejskiej<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Wolnomularstwo w \u015bwiecie cyfrowym<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Poni\u017cej prezentujemy wybrane adresy internetowe, zwi\u0105zane z wolnomularstwem. W globalnej Sieci istnieje bardzo wiele \u017ar\u00f3de\u0142 informacji o historii i dniu dzisiejszym masonerii. Wiele z nich jest warto\u015bciowymi i rzetelnymi skarbnicami wiedzy, ale s\u0105 tak\u017ce takie, kt\u00f3re rozpowszechniaj\u0105 informacje niesprawdzone, niepe\u0142ne, a nawet po prostu &#8211; fa\u0142szywe. W trosce o rzetelny dost\u0119p do wiedzy, chcemy poleci\u0107 te, kt\u00f3re uwa\u017camy za warto\u015bciowe.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Polecamy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/profile.php?id=61568670426634\">Profil Wielkiej Zjednoczonej Lo\u017cy Polski i Kraj\u00f3w Ba\u0142tyckich<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"http:\/\/zaginioneslowo.glcs.pl\/\">Zaginione S\u0142owo &#8211; blog maso\u0144ski B:. D. Steinkellera (GLCS)<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/wolnomularz\/\">Wolnomularz Polski | Facebook<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/aszera.wordpress.com\/\">Aszera, \u017cona Pana Boga &#8211; blog maso\u0144ski S:. Miros\u0142awy (W\u017bLF)<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"http:\/\/wolnomularstwo.pl\/\">Wolnomularstwo.pl. &#8211; portal z wieloma artyku\u0142ami o tematyce maso\u0144skiej. Obecnie bardzo silnie zwi\u0105zany z WWP i prezentuj\u0105cy wy\u0142\u0105cznie punkt widzenia tej Obediencji.<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"http:\/\/izba-rozmyslan.blogspot.com\/\">Izba Rozmy\u015bla\u0144 &#8211; blog wolnomularski zwi\u0105zany z WLNP<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"http:\/\/freemasoninformation.com\/\">Freemason Information, angloj\u0119zyczny serwis wolnomularski<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"http:\/\/www.freemasons-freemasonry.com\/\">Mi\u0119dzynarodowy portal wolnomularski <\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.masonicworld.com\/\">Masonic world &#8211; wiele materia\u0142\u00f3w o masonerii<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"http:\/\/freemasonsfordummies.blogspot.com\/\">Freemasonry for Dummies &#8211; blog angloj\u0119zyczny<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"http:\/\/masonictraveler.blogspot.com\/\">Traveller &#8211; blog angloj\u0119zyczny<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"http:\/\/www.hiram.be\/\">Hiram &#8211; francuskoj\u0119zyczny blog maso\u0144ski<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"http:\/\/loza2.pl\/index.php\/polecana-literatura\/\">Lo\u017ca Nr 2 Walerian \u0141ukasi\u0144ski WLNP<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/www.freemason.com\/charities\/museum-and-library\/\">The Grand Lodge of Ohio<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"https:\/\/arsregia.pl\/\">Ars Regia<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"http:\/\/www.kosciuszkomason.com\/index_p.html\">Lo\u017ca Ko\u015bciuszko w Nowym Jorku<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"http:\/\/www.racjonalista.pl\/kk.php\/d,54\/q,Wolnomularstwo.masoneria\">Artyku\u0142y o wolnomularstwie na portalu racjonalista.pl<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Obediencje, Wielkie Lo\u017ce i Wielkie Wschody dzia\u0142aj\u0105ce w Polsce<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"http:\/\/www.droithumain.pl\/\">Mi\u0119dzynarodowy Zakon Wolnomularski Le Droit Humain (Federacja Polska)<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"http:\/\/glcs.pl\/\">Wielka Lo\u017ca Kultur i Duchowo\u015bci (zakon mi\u0119dzynarodowy w Polsce)<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"http:\/\/www.glff.org\/\">Wielka \u017be\u0144ska Lo\u017ca Francji<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"http:\/\/wlnp.pl\/site\/\">Wielka Lo\u017ca Narodowa Polski<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"http:\/\/www.godf.org\/\">Wielki Wsch\u00f3d Francji<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wolnomularstwo na \u015bwiecie, podobnie jak w Polsce dzieli si\u0119 na dwa g\u0142\u00f3wne nurty: roma\u0144ski i anglosaski. Nurt anglosaski opiera si\u0119 o UGLE (Wielk\u0105 Zjednoczon\u0105 Lo\u017c\u0119 Londynu), kt\u00f3rej korzenie si\u0119gaj\u0105 roku 1717 (kiedy to utworzono Wielk\u0105 Lo\u017c\u0119 Londynu). Jej powo\u0142anie zbieg\u0142o si\u0119 z utrwaleniem w\u0142adzy nowej dynastii hannowerskiej w Anglii i st\u0142umieniem powstania jakobickiego 1715 roku&#8230;.<\/p>\n<p class=\"more-link-wrap\"><a href=\"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/2025\/03\/09\/wolnomularstwo-na-swiecie\/\" class=\"more-link\">Read More<span class=\"screen-reader-text\"> &ldquo;Wolnomularstwo na \u015bwiecie&rdquo;<\/span> &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-184","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-non-classe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=184"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":384,"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184\/revisions\/384"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}