{"id":263,"date":"2025-03-10T12:43:54","date_gmt":"2025-03-10T11:43:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/?p=263"},"modified":"2025-03-10T13:06:10","modified_gmt":"2025-03-10T12:06:10","slug":"leo-taxil-i-czarna-legenda-masonerii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/2025\/03\/10\/leo-taxil-i-czarna-legenda-masonerii\/","title":{"rendered":"Leo Taxil i czarna legenda masonerii"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Leo Taxil i czarna legenda masonerii<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>(artyku\u0142 przedrukowany za zgod\u0105 Autora)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy s\u0142yszymy opowie\u015bci o masonach czcz\u0105cych szatana i zajmuj\u0105cych si\u0119 okultyzmem jeste\u015bmy&#8230; kolejnymi ofiarami wyrafinowanego \u017cartu francuskiego dziennikarza. \u017bartu, kt\u00f3ry by\u0142 tak nieprawdopodobnym oszustwem, \u017ce sta\u0142 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em spiskowej teorii, kt\u00f3ra do dzi\u015b stanowi po\u017cywk\u0119 dla czarnej legendy otaczaj\u0105cej wolnomularstwo.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kim by\u0142 Leo Taxil?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Naprawd\u0119 nazywa\u0142 si\u0119 Marie Joseph Gabriel Antoine Jogand-Pag\u00e8s. Urodzi\u0142 si\u0119 w roku 1854 w Marsylii. Jako dziecko zosta\u0142 oddany do jezuickiego seminarium. Trudne lata sp\u0119dzone w tej instytucji i system stosowanych tam represji g\u0142\u0119boko zrazi\u0142y go do katolicyzmu. Taxil (taki przybra\u0142 p\u00f3\u017aniej pseudonim literacki) uprzedzi\u0142 si\u0119 g\u0142eboko do hipokryzji nauczania ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry nawo\u0142ywa\u0142 do mi\u0142o\u015bci, ale w rzeczywisto\u015bci kierowa\u0142 si\u0119 uprzedzeniami i wynios\u0142\u0105 pogard\u0105 w stosunku do niewierz\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1879 roku, dwudziestopi\u0119cioletni w\u00f3wczas Taxil stan\u0105\u0142 przed s\u0105dem oskar\u017cony o obraz\u0119 religijn\u0105, kt\u00f3rej mia\u0142 si\u0119 dopu\u015bci\u0107 w pamflecie &#8222;Czapki z g\u0142\u00f3w&#8221;. Po kr\u00f3tkim, ale burzliwym procesie zosta\u0142 jednak uniewinniony. W kolejnych utworach, takich jak &#8222;Groteskowi sukienkowi&#8221; (1879), &#8222;Jezuicki syn&#8221; (1879) czy &#8222;\u015awi\u0119ta g\u0142upota&#8221; (1880) nadal bezkompromisowo atakowa\u0142 hipokryzj\u0119 \u00f3wczesnego kleru.<\/p>\n\n\n\n<p>Trudno dok\u0142adnie powiedzie\u0107 kiedy, ale prawdopodobnie mniej wi\u0119cej w tym okresie, Taxil zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z wolnomularstwem (masoneri\u0105) i zosta\u0142 inicjowany w jednej z l\u00f3\u017c obediencji francuskiej, tradycyjnie podejrzliwie nastawionej do pr\u0105d\u00f3w klerykalnych. Nie spos\u00f3b jednak powiedzie\u0107, czy zaanga\u017cowanie Taxila w ruch maso\u0144ski by\u0142o rzeczywiste, czy raczej traktowa\u0142 je jako przelotn\u0105 ciekawostk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>W wieku 28 lat Taxil napisa\u0142 i wyda\u0142 satyryczn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 &#8222;Cudowna Biblia dla dzieci i doros\u0142ych&#8221; (oryg. La Bible amusante pour les grands et les enfants). By\u0142a ona zjadliwym pamfletem na najwa\u017cniejsz\u0105 ksi\u0119g\u0119 chrze\u015bcijan i \u017cyd\u00f3w. Nie by\u0142a to bynajmniej kr\u00f3tka broszurka &#8211; pierwsze wydanie liczy\u0142o ponad 400 stron i by\u0142o bogato ilustrowane rysunkami satyrycznymi. Podobny charakter nosi\u0142o zreszt\u0105 nast\u0119pne dzie\u0142o &#8211; &#8222;\u017bywot Jezusa&#8221;. W obu pracach autor wskazywa\u0142 na znacz\u0105ce niekonsekwencje logiczne w ksi\u0119gach Starego i Nowego Testamentu.<\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pne prace by\u0142y jeszcze ostrzejsze, ale koncentrowa\u0142y si\u0119 raczej na krytyce zachowania przedstawicieli duchowie\u0144stwa ni\u017c na og\u00f3lnym ataku na nauczanie ko\u015bcio\u0142a. W &#8222;Spowiedzi spowiednika&#8221; (1882), &#8222;\u015awi\u0119tych pornografach&#8221; (1882) i &#8222;Metresach papie\u017ca&#8221; (1884) Taxil przedstawia\u0142 dostojnik\u00f3w ko\u015bcielnych jako pe\u0142nych hipokryzji hedonist\u00f3w, kt\u00f3rzy oficjalnie g\u0142osz\u0105 nauk\u0119 pokory, mi\u0142o\u015bci i ub\u00f3stwa, w rzeczywisto\u015bci p\u0142awi\u0105c si\u0119 w luksusach i rozpu\u015bcie. Niekt\u00f3re obrazy przedstawione przez Taxila s\u0105 wr\u0119cz bliskie liberty\u0144skim orgiom opisywanym przez markiza de Sade.<\/p>\n\n\n\n<p>Niezwykle radykalne pogl\u0105dy i bezkompromisowo\u015b\u0107 w ich g\u0142oszeniu spowodowa\u0142y, \u017ce w 1882 roku wolnomularze zdecydowali o relegowaniu Taxila z szereg\u00f3w masonerii. Nie m\u00f3g\u0142 on by\u0107 zreszt\u0105 d\u0142ugo cz\u0142onkiem ruchu, poniewa\u017c nie przekroczy\u0142 stopnia ucznia maso\u0144skiego. Znaj\u0105c wybuchow\u0105 osobowo\u015b\u0107 Taxila, z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce tak\u0105 decyzj\u0119 odebra\u0142 jako personalny atak na siebie.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8222;Nawr\u00f3cenie&#8221; Taxila<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W 1884 \u00f3wczesny papie\u017c Leon XIII wyda\u0142 s\u0142ynn\u0105 encyklik\u0119 Humanum Genus, w kt\u00f3rej ostro pot\u0119pi\u0142 szerz\u0105ce si\u0119 ruchy wolnomy\u015blicielskie, a zw\u0142aszcza wolnomularstwo. Co ciekawe, g\u0142\u00f3wne ostrze krytyki papieskie by\u0142o skierowane przeciw stosowanej przez mason\u00f3w w praktyce&#8230; r\u00f3wno\u015bci religijnej. W owym czasie do masonerii m\u00f3g\u0142 wst\u0105pi\u0107 ka\u017cdy chrze\u015bcijanin, niezale\u017cnie od konfesji (a do wi\u0119kszo\u015bci l\u00f3\u017c kontynentalnych przyjmowano tak\u017ce \u017cyd\u00f3w i agnostyk\u00f3w). Papie\u017c pisa\u0142 wi\u0119c o podejrzanej sekcie, do kt\u00f3rej przyjmowano wszystkich &#8222;bez wzgl\u0119du na wiar\u0119&#8221; (pami\u0119tajmy, \u017ce jest to okres utrzymuj\u0105cego si\u0119 permanentnego napi\u0119cia w stosunkach pomi\u0119dzy katolicyzmem a r\u00f3\u017cnymi od\u0142amami protestanckimi). Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, zarzut Leona XIII by\u0142 o tyle nies\u0142uszny, \u017ce dotyczy\u0107 m\u00f3g\u0142 raczej mason\u00f3w liberalnych, skupionych wok\u00f3\u0142 Wielkiego Wschodu Francji, podczas gdy konserwatywna masoneria anglosaska wr\u0119cz wymaga\u0142a od kandydat\u00f3w chrze\u015bcija\u0144skiego wyznania (nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tym, \u017ce zakazywa\u0142a wst\u0119pu do l\u00f3\u017c \u017cydom i ateistom), a Biblia uzna\u0142a za Ksi\u0119g\u0119 \u015awi\u0119tego Prawa i jeden z najwa\u017cniejszych symboli warto\u015bci maso\u0144skich (!).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Taxil &#8222;zdradza&#8221; tajniki masonerii<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Wkr\u00f3tce po og\u0142oszeniu encykliki Taxil dokona\u0142 publicznego aktu nawr\u00f3cenia na \u0142ono ko\u015bcio\u0142a katolickiego (1884). W egzaltowanym wyst\u0105pieniu wyzna\u0142 swoje winy i wyrazi\u0142 ch\u0119\u0107 naprawy wyrz\u0105dzonych szk\u00f3d. Prasa katolicka b\u0142yskawicznie podchwyci\u0142a d\u0105\u017c\u0105cego do ekspiacji &#8222;syna marnotrawnego&#8221;. Taxil sta\u0142 si\u0119 niezwykle popularn\u0105 osob\u0105 (por\u00f3wnywaln\u0105 ze statusem dzisiejszych celebryt\u00f3w), przedmiotem artyku\u0142\u00f3w prasowych, komentarzy medi\u00f3w konserwatywnych i dyskusji salonowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Jego pierwszym dzie\u0142em &#8222;nawr\u00f3ceniowym&#8221;, by\u0142a &#8222;historia&#8221; masonerii, opublikowana w latach 1884-85 w czterech tomach. W pracy tej Taxil &#8222;ujawnia\u0142&#8221; i omawia\u0142 szczeg\u00f3\u0142owo satanistyczne ceremonie, kt\u00f3rych rzekomo by\u0142 \u015bwiadkiem (mimo, \u017ce w swojej maso\u0144skiej drodze nie uda\u0142o mu si\u0119 uzyska\u0107 nawet stopnia czeladnika). Powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 te\u017c na \u015bwiadectwo niejakiej Sophie Walder, kt\u00f3ra wedle jego s\u0142\u00f3w w trakcie tajnych obrz\u0119d\u00f3w zyskiwa\u0142a moc przechodzenia przez \u015bciany, a tak\u017ce kt\u00f3ra mia\u0142a osobistego, demonicznego familiara w postaci w\u0119\u017ca, kt\u00f3ry mia\u0142 spisywa\u0107 ogonem wr\u00f3\u017cby na jej plecach (!).<\/p>\n\n\n\n<p>W kolejnej ksi\u0105\u017cce (napisanej jakoby ze wsp\u00f3\u0142autorem, doktorem Karlem Hacksem) pt. &#8222;Szatan w wieku XIX&#8221; Taxil przywo\u0142ywa\u0142 posta\u0107 Diany Vaughan. Mia\u0142a by\u0107 ona potomkini\u0105 Thomasa Vaughana, XVII-wiecznego filozofa, alchemika i mnicha zajmuj\u0105cego si\u0119 okultyzmem i wiedz\u0105 tajemn\u0105. Diana dysponowa\u0107 mia\u0142a moc\u0105 przekraczania \u015bwiat\u00f3w astralnych, a autor mia\u0142 tak\u017ce by\u0107 naocznym \u015bwiadkiem, jak magicznie przybiera\u0142a gadzi\u0105 posta\u0107 (przy czym nie przeszkadza\u0142o jej to jednocze\u015bnie&#8230; gra\u0107 na pianinie).<\/p>\n\n\n\n<p>Taxil &#8222;ujawni\u0142&#8221; te\u017c (ustami Diany Vaughan), rzekome tajne zalecenia dla Rady Inspektor\u00f3w Generalnych Najwy\u017cszych Stopni (jedno z cia\u0142 grupuj\u0105cych mason\u00f3w o wysokich urz\u0119dach). Mia\u0142y one potwierdza\u0107, \u017ce w masonerii wyst\u0119puje kult Lucyfera, kt\u00f3ry reprezentuje najwy\u017csz\u0105 w\u0142adz\u0119 i pot\u0119g\u0119 duchow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>W dalszych pracach Taxil wyja\u015bnia\u0142, \u017ce Diana by\u0142a cz\u0142onkini\u0105 wewn\u0119trznego, satanistycznego kultu w \u0142onie masonerii, ale dzi\u0119ki wstawiennictwu Joanny d&#8217;Arc mia\u0142a dozna\u0107 nawr\u00f3cenia (podobnie jak sam Taxil). Nawr\u00f3cona Diana mia\u0142a tak\u017ce wyda\u0107 &#8222;Nowenn\u0119 Eucharystyczn\u0105&#8221; &#8211; zbi\u00f3r modlitw pob\u0142ogos\u0142awiony i zaaprobowany przez papie\u017ca.<\/p>\n\n\n\n<p>Historia Diany b\u0142yskawicznie rozesz\u0142a si\u0119 w kr\u0119gach ko\u015bcielnych. Przeorysza karmelita\u0144skiego zakonu w Lisieux nam\u00f3wi\u0142a nawet siostr\u0119 Teres\u0119 (p\u00f3\u017aniejsz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 Teres\u0119 od Dzieci\u0105tka Jezus) do przes\u0142ania Dianie swojego zdj\u0119cia upozowanego na Joann\u0119 d&#8217;Arc, wraz z u\u0142o\u017con\u0105 przez ni\u0105 wierszem lub modlitw\u0105. Po wymianie korespondencji, w 1986 roku, zakonnica napisa\u0142a sztuk\u0119 teatraln\u0105, Trumf Pokory, w kt\u00f3rej odwo\u0142uje si\u0119 do diabelskich sztuczek i postaci nawr\u00f3conej Diany Vaughan.<\/p>\n\n\n\n<p>Wszystkie trzy ksi\u0105\u017cki Taxila osi\u0105gn\u0119\u0142y wielk\u0105 popularno\u015b\u0107 w \u015brodowiskach katolickich, cho\u0107 sama posta\u0107 Vaughan nigdy nie pojawi\u0142a si\u0119 publicznie. Na kr\u00f3tko przed dziesi\u0105t\u0105 rocznic\u0105 swojego nawr\u00f3cenia Taxil dost\u0105pi\u0142 nawet prywatnej audiencji u papie\u017ca. By\u0142 to szczyt jego popularno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Prawda o rewelacjach Taxila<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mniej wi\u0119cej w roku 1886 brak jakiegokolwiek \u015bwiadka rewelacji Taxila zacz\u0105\u0142 wydawa\u0107 si\u0119 podejrzany, nawet w konserwatywnych kr\u0119gach klerykalnych. Autora wezwano do ujawnienia \u017ar\u00f3de\u0142 &#8211; a zw\u0142aszcza do przedstawienia Diany Vaughan. Po wielu unikach, przyparty do muru Taxil og\u0142osi\u0142, \u017ce ujawni nowe, fascynuj\u0105ce materia\u0142y, a tak\u017ce przedstawi osobi\u015bcie nawr\u00f3con\u0105 kultystk\u0119. Mia\u0142o si\u0119 to sta\u0107 na specjalnie zwo\u0142anej konferencji, w siedzibie uznanego i szanowanego francuskiego Towarzystwa Geograficznego, 19 kwietnia 1897 roku. Zapowied\u017a sensacji przyci\u0105gn\u0119\u0142a t\u0142umy zainteresowanych. Byli w\u015br\u00f3d nich przedstawiciele duchowie\u0144stwa, dziennikarze, reprezentanci \u015brodowisk prawicowych i konserwatywnych Pary\u017ca. Leo Taxil stan\u0105\u0142 przed wszystkimi w blasku \u015bwiate\u0142 i&#8230; og\u0142osi\u0142, \u017ce wszystkie jego dotychczasowe wypowiedzi na temat demonicznych praktyk masonerii, a tak\u017ce jego szumnie og\u0142aszane nawr\u00f3cenie na nauk\u0119 ko\u015bcio\u0142a by\u0142o \u017cartem, kpin\u0105 i oszustwem!<\/p>\n\n\n\n<p>Wyg\u0142osi\u0142 te\u017c, utrzymane w sarkastycznym tonie, gor\u0105ce podzi\u0119kowanie dla biskup\u00f3w, wydawc\u00f3w katolickich i konserwatywnej prasy za zapewnienie mu dostatniego \u017cycia przez ostatnie dwana\u015bcie lat (!). Diana Vaughan okaza\u0142a si\u0119 by\u0107 zwyk\u0142\u0105 stenotypistk\u0105, zatrudnion\u0105 przez Taxila jako asystentka i ochoczo uczestnicz\u0105c\u0105 w jego przedsi\u0119wzi\u0119ciu. Co wi\u0119cej, autor pokaza\u0142 krok po kroku, jak katolicki kler ulega\u0142 jego prowokacji i da\u0142 si\u0119 prowadzi\u0107 tam, gdzie Taxil zamierza\u0142. Publika oniemia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p>W chwil\u0119 po wyst\u0105pieniu Taxila wybuch\u0142 tumult. Okrzyki &#8222;zdrada&#8221; i &#8222;ha\u0144ba&#8221; by\u0142y naj\u0142agodniejszymi, kt\u00f3re pada\u0142y. Autor musia\u0142 salwowa\u0107 si\u0119 ucieczk\u0105, a od natychmiastowego linczu ledwo uchroni\u0142a go francuska policja.<\/p>\n\n\n\n<p>W Pary\u017cu natychmiast wybuch\u0142 potworny skandal. \u015arodowiska katolickie pa\u0142a\u0142y \u017c\u0105dz\u0105 odwetu (cho\u0107 niekt\u00f3re z nich pocz\u0105tkowo usi\u0142owa\u0142y sugerowa\u0107, jakoby Taxil zosta\u0142 do swojego wyst\u0105pienia zmuszony, szanta\u017cem b\u0105d\u017a gro\u017abami). Ostatecznie jednak, wobec jawnych dowod\u00f3w, przyj\u0119to jednolit\u0105 lini\u0119 &#8211; autor sprawy okaza\u0142 si\u0119 \u0142ajdakiem, \u017ceruj\u0105cym na poczciwej naiwno\u015bci ksi\u0119\u017cy, za\u015b Leon XIII oficjalnie i uroczy\u015bcie ekskomunikowa\u0142 Taxila.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tre\u015b\u0107 ekskomuniki warto przytoczy\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8222;My, Leon XIII (&#8230;) og\u0142aszamy, \u017ce ekskomunikujemy i obk\u0142adamy anatem\u0105 z\u0142oczy\u0144c\u0119 nazywanego Leo Taxil, odrzucaj\u0105c go od drzwi \u015bwi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a Boga. Niech b\u0119dzie przekl\u0119ty, gdziekolwiek si\u0119 znajdzie: w domu, w polu, na drodze, na schodach, na pustkowiu a nawet w budynku ko\u015bcio\u0142a. Niech b\u0119dzie przekl\u0119ty w \u017cyciu i w godzinie jego \u015bmierci. Niech b\u0119dzie przekl\u0119ty w chwili, kiedy pije i kiedy spo\u017cywa, kiedy jest g\u0142odny i kiedy jest spragniony. Niech b\u0119d\u0105 przekl\u0119te wszystkie cz\u0142onki jego, wewn\u0119trzne i zewn\u0119trzne. Niech przekl\u0119te stan\u0105 si\u0119 wszystkie jego stawy, a zaraza niechaj prze\u017cera go od czubka g\u0142owy po ko\u0144ce jego st\u00f3p.&#8221;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Taxil niespecjalnie przej\u0105\u0142 si\u0119 rzucon\u0105 na niego kl\u0105tw\u0105 i wkr\u00f3tce wyda\u0142 rozszerzon\u0105 wersj\u0119 swego najbardziej znanego dzie\u0142a &#8222;Cudowna Biblia&#8221; (liczy\u0142a dwukrotnie wi\u0119cej stron od pierwszego wydania), opatruj\u0105c j\u0105 wst\u0119pem i listem otwartym skierowanym bezpo\u015brednio do papie\u017ca Leona XIII. Z uwagi na ci\u0105g\u0142e zagro\u017cenie, wyprowadzi\u0142 si\u0119 jednak z Pary\u017ca. Zmar\u0142 kilka lat p\u00f3\u017aniej, w Sceaux w 1907 roku.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pok\u0142osie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W XIX wiecznej Francji &#8222;sprawa Taxila&#8221; przez d\u0142ugi czas by\u0142a towarzyskim i kulturowym skandalem. Z jednej strony podkre\u015blano, jak sprytne by\u0142o oszustwo i jak g\u0142\u0119boka by\u0142a naiwno\u015b\u0107 kr\u0119g\u00f3w katolickich, z drugiej &#8211; stawiano tez\u0119, \u017ce w istocie spisek by\u0142 wielowarstwowy i tak naprawd\u0119 chodzi\u0142o o&#8230; wybielenie wolnomularstwa w oczach opinii publicznej (jako strony ewidentnie poszkodowanej w ca\u0142ej sprawie).<\/p>\n\n\n\n<p>Trudno jednak\u017ce nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce masoni byli raczej ofiarami dzia\u0142alno\u015bci Taxila, na r\u00f3wni zreszt\u0105 z ko\u015bcio\u0142em katolickim. By\u0142oby to zgodne z teori\u0105, \u017ce ca\u0142a sprawa by\u0142a wyrafinowan\u0105 zemst\u0105 &#8211; zar\u00f3wno na ko\u015bciele, jak i na wolnomularzach (kt\u00f3rym Taxil nie m\u00f3g\u0142 wybaczy\u0107 usuni\u0119cia z lo\u017cy).<\/p>\n\n\n\n<p>Mimo to, do dzi\u015b wiele os\u00f3b (zw\u0142aszcza tych nie znaj\u0105cych opisanej w artykule historii) uwa\u017ca Taxila za rzeczywistego demaskatora z\u0142owieszczych kult\u00f3w, kt\u00f3re kryj\u0105 si\u0119 pod mask\u0105 filozoficzno-charytatywnej organizacji, jak\u0105 jest masoneria. Aby si\u0119 o tym przekona\u0107, wystarczy odwiedzi\u0107 zreszt\u0105 polskie fora internetowe&#8230; ale to ju\u017c zupe\u0142nie inna historia.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"543\" height=\"834\" src=\"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/obraz-11.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-267\" srcset=\"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/obraz-11.png 543w, https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/obraz-11-195x300.png 195w\" sizes=\"auto, (max-width: 543px) 100vw, 543px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Leo Taxil i czarna legenda masonerii (artyku\u0142 przedrukowany za zgod\u0105 Autora) Kiedy s\u0142yszymy opowie\u015bci o masonach czcz\u0105cych szatana i zajmuj\u0105cych si\u0119 okultyzmem jeste\u015bmy&#8230; kolejnymi ofiarami wyrafinowanego \u017cartu francuskiego dziennikarza. \u017bartu, kt\u00f3ry by\u0142 tak nieprawdopodobnym oszustwem, \u017ce sta\u0142 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em spiskowej teorii, kt\u00f3ra do dzi\u015b stanowi po\u017cywk\u0119 dla czarnej legendy otaczaj\u0105cej wolnomularstwo. Kim by\u0142 Leo Taxil?&#8230;<\/p>\n<p class=\"more-link-wrap\"><a href=\"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/2025\/03\/10\/leo-taxil-i-czarna-legenda-masonerii\/\" class=\"more-link\">Read More<span class=\"screen-reader-text\"> &ldquo;Leo Taxil i czarna legenda masonerii&rdquo;<\/span> &raquo;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-263","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-non-classe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/263","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=263"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/263\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":268,"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/263\/revisions\/268"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=263"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=263"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=263"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}