{"id":67,"date":"2025-03-08T18:44:10","date_gmt":"2025-03-08T17:44:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/?p=67"},"modified":"2025-03-10T12:37:48","modified_gmt":"2025-03-10T11:37:48","slug":"masoneria","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/2025\/03\/08\/masoneria\/","title":{"rendered":"Masoneria"},"content":{"rendered":"\n

Masoneria, inaczej Wolnomularstwo lub Sztuka Kr\u00f3lewska, to szereg organizacji, bractw, kt\u00f3re pod\u0105\u017caj\u0105 za naukami i metodami wywodz\u0105cymi si\u0119 ze \u015bredniowiecznych bractw kamieniarzy. Wsp\u00f3\u0142czesna masoneria powsta\u0142a w 1717r. w Londynie, cho\u0107 wywodzi si\u0119 najprawdopodobniej z jakobickiego poprzednika z prze\u0142omu XVI i XVIIIw. ze Szkocji lub Irlandii. Od lat, m.in. ze wzgl\u0119du na ograniczone \u017ar\u00f3d\u0142a, trwa dyskusja sk\u0105d wywodzi si\u0119 Wolnomularstwo i kiedy dok\u0142adnie powsta\u0142y lo\u017ce spekulatywne, nie operatywne, mason\u00f3w. Jakkolwiek symbolika maso\u0144ska i rytua\u0142y odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do najstarszego dziedzictwa kulturowego Europy i Bliskiego Wschodu (poni\u017cej opisano szerzej legendarne dzieje masonerii), to trudno szuka\u0107 pocz\u0105tk\u00f3w masonerii wcze\u015bniej ni\u017c w czasach nowo\u017cytnych, najdalej w \u015aredniowieczu (np. tzw. „Old Charges”, co najcz\u0119\u015bciej jest t\u0142umaczone przez masonolog\u00f3w jako Dawne lub Stare Obowi\u0105zki). G\u0142\u00f3wnymi zadaniami Wielkiej Zjednoczonej Lo\u017cy Polski i Kraj\u00f3w Ba\u0142tyckich, instytucji przede wszystkim filantropijnej, filozoficznej i post\u0119powej, jest poszukiwanie prawdy, nauczanie etyki i wprowadzanie zasad solidarno\u015bci. Pracuje ona nad popraw\u0105 sytuacji materialnej, moralnej i duchowej oraz nad doskonaleniem umys\u0142owym i spo\u0142ecznym Ludzko\u015bci. Dewiz\u0105 Wielkiej Zjednoczonej Lo\u017cy Polski i Kraj\u00f3w Ba\u0142tyckich jest Wolno\u015b\u0107, R\u00f3wno\u015b\u0107, Braterstwo. Wielka Zjednoczona Lo\u017ca Polski i Kraj\u00f3w Ba\u0142tyckich ma za zadanie rozszerzy\u0107 na ca\u0142\u0105 Ludzko\u015b\u0107 wi\u0119zy braterskie \u0142\u0105cz\u0105ce Wolnomularzy na ca\u0142ym \u015bwiecie. Wielka Zjednoczona Lo\u017ca Polski i Kraj\u00f3w Ba\u0142tyckich zaleca swoim cz\u0142onkom krzewienie tej idei – przyk\u0142adem, w\u00a0mowie i na pi\u015bmie.<\/p>\n\n\n\n

Podstawow\u0105 zasad\u0105 Wielkiej Zjednoczonej Lo\u017cy Polski i Kraj\u00f3w Ba\u0142tyckich jest wzajemna tolerancja, poszanowanie innych i samego siebie, absolutna wolno\u015b\u0107 sumienia. Wielka Zjednoczona Lo\u017ca Polski i Kraj\u00f3w Ba\u0142tyckich, wychodz\u0105c z za\u0142o\u017cenia, \u017ce podej\u015bcie do kwestii metafizycznych jest indywidualn\u0105 spraw\u0105 ka\u017cdego z jej cz\u0142onk\u00f3w, wystrzega si\u0119 wszelkich twierdze\u0144 dogmatycznych.<\/p>\n\n\n\n

Wielka Zjednoczona Lo\u017ca Polski i Kraj\u00f3w Ba\u0142tyckich \u0142\u0105czy wolnych i przyj\u0119tych mularzy dobrych obyczaj\u00f3w, bez wzgl\u0119du na ich p\u0142e\u0107, stosunek do religii i filozofii, narodowo\u015b\u0107, pochodzenie, status spo\u0142eczny, maj\u0105tek i kolor sk\u00f3ry, we wsp\u00f3lnym dziele moralnego i duchowego samodoskonalenia. Samodoskonalenia poj\u0119tego jako piel\u0119gnowanie w sobie emocji, wiedzy, my\u015bli i sprawno\u015bci poznawczych, kt\u00f3re czyni\u0105 cz\u0142owieka wewn\u0119trznie bogatszym i bardziej siebie \u015bwiadomym ku po\u017cytkom swoim w\u0142asnym i innych ludzi. Cz\u0142onkom Wielkiej Zjednoczonej Lo\u017cy Polski i Kraj\u00f3w Ba\u0142tyckich przy\u015bwieca idea\u0142, by dba\u0142o\u015b\u0107 o sw\u0105 w\u0142asn\u0105 osob\u0119, tworzy\u0142a ona sp\u00f3jn\u0105  jedno\u015b\u0107 z trosk\u0105 o ca\u0142\u0105 ludzko\u015b\u0107 w duchu Wolno\u015bci, R\u00f3wno\u015bci, Braterstwa i Tolerancji. Tak szeroko poj\u0119ta troska o ca\u0142o\u015b\u0107 \u015bwiata harmonizuje zarazem z dwoma priorytetami troski i dba\u0142o\u015bci szczeg\u00f3lnej – o ka\u017cdego b\u0119d\u0105cego w potrzebie, ale te\u017c o tych, z kt\u00f3rymi \u0142\u0105cz\u0105 dan\u0105 osob\u0119 wsp\u00f3lne cele lub wsp\u00f3lnie wykonywane zadania. Zgodnie z wolnomularsk\u0105 tradycj\u0105 bracia i siostry z Wielkiej Zjednoczonej Lo\u017cy Polski i Kraj\u00f3w Ba\u0142tyckich korzystaj\u0105 z tych priorytet\u00f3w w szczeg\u00f3lnym trybie praktycznym poprzez obrz\u0105dek wyznaczony przez obowi\u0105zuj\u0105cy ryt wolnomularski.<\/p>\n\n\n\n

Masoneria to r\u00f3wnie\u017c jedna z najstarszych na \u015bwiecie organizacji spo\u0142ecznych i filantropijnych. Nawet w warunkach polskich, gdzie w ca\u0142ym kraju jest raptem – by\u0142ych i czynnych mason\u00f3w – nie wi\u0119cej ni\u017c kilkaset, a z pewno\u015bci\u0105 mniej ni\u017c tysi\u0105c cz\u0142onk\u00f3w, pomimo ograniczonych \u015brodk\u00f3w finansowych (bowiem masoneria jest organizacj\u0105 samofinansuj\u0105c\u0105 si\u0119 ze sk\u0142adek cz\u0142onk\u00f3w) dobroczynno\u015b\u0107 i \u017cyczliwo\u015b\u0107 wzgl\u0119dem grup wykluczonych spo\u0142ecznie i zagro\u017conych wykluczeniem, jak dzieci z dom\u00f3w dziecka, bezdomni, poszkodowani dzia\u0142aniami wojennymi, uchod\u017acy i inne jest cz\u0119\u015bci\u0105 spo\u0142ecznej roli masonerii. Oczywi\u015bcie, pomoc p\u0142yn\u0105ca z naszych \u015brodk\u00f3w jest niewielka, ale zawsze obecna. Wiele os\u00f3b nie zdaje sobie sprawy, \u017ce pomoc p\u0142ynie od mason\u00f3w. Lubimy dzia\u0142a\u0107 w cieniu, przekazuj\u0105c \u015brodki np. na wycieczk\u0119 dzieciom z domu dziecka anonimowo. Nie lubimy afiszowa\u0107 si\u0119, i jako masoneria w og\u00f3lno\u015bci, i jako Wielka Zjednoczona Lo\u017ca Polski i Kraj\u00f3w Ba\u0142tyckich w szczeg\u00f3lno\u015bci, przekazywan\u0105 pomoc\u0105, cho\u0107 mo\u017ce powinni\u015bmy, aby osoby i organizacje nas krytykuj\u0105ce zdawa\u0142y sobie spraw\u0119 z naszej dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Wielka Zjednoczona Lo\u017ca Polski i Kraj\u00f3w Ba\u0142tyckich upatruje swoj\u0105 powinno\u015b\u0107 w specjalnym wyczuleniu na trendy i modele kultury. Refleksja nad kultur\u0105 etyczn\u0105 w jej zr\u00f3\u017cnicowanych wariantach dawnych i obecnych jest niejako specjalno\u015bci\u0105 poznawcz\u0105 Wielkiej Zjednoczonej Lo\u017cy Polski i Kraj\u00f3w Ba\u0142tyckich. W odniesieniu do wiek\u00f3w minionych ze szczeg\u00f3ln\u0105 sympati\u0105 patrzy ona na zainteresowanie etosem wolnomularskim l\u00f3\u017c Europy \u015arodkowej i Wschodniej. Nie b\u0119d\u0105c wszak\u017ce instytucj\u0105 badawcz\u0105 historii wolnomularstwa, skupia si\u0119 na tera\u017aniejszo\u015bci i przysz\u0142o\u015bci, preferuj\u0105c etos tolerancji, empatii i post\u0119powania odpowiedzialnego, opartego na nieba\u0142amutnej wiedzy o \u015bwiecie. Opowiada si\u0119 te\u017c gor\u0105co za etosem rado\u015bci \u017cycia i dzielenia si\u0119 ni\u0105 z wszelkimi istotami \u017cyj\u0105cymi.<\/p>\n\n\n\n

Wielka Zjednoczona Lo\u017ca Polski i Kraj\u00f3w Ba\u0142tyckich zalicza siebie do obediencji wolnomularskich nurtu liberalno-tradycjonalistycznego, szanuj\u0105c uniwersalne zasady wolnomularskie, tzw. landmarki, wprost wywodz\u0105ce si\u0119 z tzw. Old Charges, z kt\u00f3rych jednymi z najstarszych s\u0105 Konstytucje York z 926 r. n.e. Jakkolwiek istniej\u0105 i s\u0105 podawane pewne wcze\u015bniejsze \u017ar\u00f3d\u0142a pewnych tradycji i przepis\u00f3w maso\u0144skich, jak m.in. edykt kr\u00f3la Longobard\u00f3w Rotaryka z 643r. n.e. (Edictum Rothari), to s\u0105 one \u017ar\u00f3d\u0142em Prawa maso\u0144skiego (lex masonica) raczej tylko w po\u015bredni spos\u00f3b wp\u0142ywaj\u0105c na Old Charges, a nie b\u0119d\u0105c ich immanentn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105. Wcze\u015bniejsze, ni\u017ali Konstytucje York, dokumenty i akty prawne nie odnosz\u0105 si\u0119 raczej – uwzgl\u0119dniaj\u0105c wsp\u00f3\u0142czesny stan bada\u0144 nad genez\u0105 masonerii – bezpo\u015brednio, wy\u0142\u0105cznie i wprost do masonerii sensu scricte, ale s\u0105 og\u00f3lnymi zbiorami praw, kt\u00f3re stanowi\u0142y podstaw\u0119 p\u00f3\u017aniejszych tzw. „Old Charges” i landmark\u00f3w, do kt\u00f3rych odnosi si\u0119 nasza Obediencja – Wielka Zjednoczona Lo\u017ca Polski i Kraj\u00f3w Ba\u0142tyckich.<\/p>\n\n\n\n

T\u0142umaczenia niekt\u00f3rych dokument\u00f3w okre\u015blanych jako „Old Charges” na wsp\u00f3\u0142czesny j\u0119zyk angielski mo\u017cna znale\u017a\u0107 tutaj: Masonic E-Book Library<\/a> oraz tutaj Welcome | THE OLD CHARGES<\/a><\/p>\n\n\n\n

Znajduj\u0105 si\u0119 tam m.in. Statuty Shaw’a i wiele innych zbior\u00f3w zasad i przepis\u00f3w dawnych l\u00f3\u017c maso\u0144skich.<\/p>\n\n\n\n

T\u0142umaczenie na polski i opis niekt\u00f3rych, wybranych, Old Charges mo\u017cna znale\u017a\u0107 r\u00f3wnie\u017c na portalu wolnomularstwo.pl Statuty i konstytucje wolnomularskie \u2013 wolnomularstwo.pl<\/a> Szerzej o pocz\u0105tkach masonerii pisze w swoich ksi\u0105\u017ckach Prof. Ludwik Hass i w szczeg\u00f3lno\u015bci Prof. Tadeusz Cegielski, obecnie chyba najwybitniejszy polski masonolog i mason jednocze\u015bnie.<\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3tka historia wolnomularstwa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Histori\u0119 wolnomularstwa mo\u017cna podzieli\u0107 na trzy znacz\u0105ce okresy: wolnomularstwa legendarnego, operatywnego (zwi\u0105zanego z rzeczywist\u0105 prac\u0105 murarsk\u0105) i spekulatywnego (zwi\u0105zanego z samodoskonaleniem i nawi\u0105zuj\u0105cym symbolik\u0105 do czas\u00f3w minionych).<\/p>\n\n\n\n

Okres legendarny – masoneria staro\u017cytna<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jak ka\u017cdy wielki ruch, tak\u017ce i wolnomularstwo ma sw\u00f3j okres mityczny, w kt\u00f3rym tkwi\u0105 jego korzenie i z kt\u00f3rego rodzi si\u0119 jego tradycja. Dla ruchu maso\u0144skiego jest to czas Hirama Abiffa z Tyru, g\u0142\u00f3wnego architekta kr\u00f3la Hirama I. Hiram Abiff, jako naczelny budowniczy zosta\u0142 wyznaczony do wzniesienia jerozolimskiej \u015awi\u0105tyni Salomona<\/strong>. By\u0142 on cz\u0142owiekiem wielkiej wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci. Wedle legendy zna\u0142 on r\u00f3wnie\u017c sekret Wielkiego Maso\u0144skiego S\u0142owa, kt\u00f3re jest symbolem najwi\u0119kszej Wiedzy i Doskona\u0142o\u015bci. Hiram obieca\u0142, \u017ce po uko\u0144czeniu budowy \u015bwi\u0105tyni, przeka\u017ce sekret swoim nast\u0119pcom. Niestety, zazdro\u015bni i niecierpliwi robotnicy pr\u00f3bowali wymusi\u0107 na Hiramie wcze\u015bniejsz\u0105 zdrad\u0119 Wielkiego S\u0142owa, a gdy to si\u0119 nie uda\u0142o – posun\u0119li si\u0119 do morderstwa. Ofiara, kt\u00f3r\u0105 z\u0142o\u017cy\u0142 Hiram – \u015bmier\u0107 poniesiona z r\u0119ki ludzi chciwych, zazdrosnych i g\u0142upich sta\u0142a si\u0119 pocz\u0105tkiem ruchu wolnomularskiego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Naturaln\u0105 konsekwencj\u0105 faktu, \u017ce zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 opowie\u015bci maso\u0144skich wi\u0105\u017ce ide\u0119 wolnomularsk\u0105 ze \u015awi\u0105tyni\u0105 Jerozolimsk\u0105, jest w\u0142\u0105czenie do kanonu maso\u0144skiego mitu Templariuszy (jako tych, kt\u00f3rzy odkryli w Ziemi \u015awi\u0119tej nieznan\u0105 Tajemnic\u0119). Ten element wykorzystuje dzisiejsza popkultura, g\u0142\u00f3wnie na fali zainteresowania ksi\u0105\u017ckami Dana Browna. Nie jest to jednak nic nowego – ju\u017c w czasach o\u015bwiecenia powsta\u0142 ruch w ramach wolnomularstwa, przedstawiaj\u0105cy mason\u00f3w jako spadkobierc\u00f3w Zakonu Templariuszy – by\u0142a nim tzw. Stricta Observantia (Ryt \u015acis\u0142ej Obserwy), z kt\u00f3rej ostatecznie wykszta\u0142ci\u0142 si\u0119 rycerski Ryt Szkocki Rektyfikowany.<\/p>\n\n\n\n

Istniej\u0105 tak\u017ce legendy przypisuj\u0105ce przynale\u017cno\u015b\u0107 do wolnomularstwa Adamowi (pierwszemu cz\u0142owiekowi) oraz Noemu (budowniczemu Arki). Jeszcze inne opowie\u015bci wi\u0105\u017c\u0105 z masoneri\u0105 Abrahama oraz Euklidesa (pierwszy znany dokument maso\u0144ski, tzw. Manuskrypt Regius zawiera w\u0142a\u015bnie inwokacj\u0119 do tego greckiego matematyka i filozofa). W tzw. Manuskrypcie Cooke’a (datowanym na XIV-XV w.) znajduje si\u0119 z kolei wzmianka \u0142\u0105cz\u0105ca narodziny wolnomularstwa z Jabalem z rodu Lamecha (Biblia, Genesis 4, 20-22). Niekt\u00f3re teorie wi\u0105\u017c\u0105 tak\u017ce idee maso\u0144skie z Pitagorasem (i jego nast\u0119pcami) a nawet… celtyckimi druidami).<\/p>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3ln\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy\u0142a si\u0119 teoria \u0142\u0105cz\u0105ca genez\u0119 wolnomularstwa ze staro\u017cytnymi misteriami i wiedz\u0105 tajemn\u0105 kap\u0142an\u00f3w egipskich. Te pogl\u0105dy, naturalnie wplataj\u0105ce si\u0119 w europejsk\u0105 fascynacj\u0119 Egiptem w dobie ponapoleo\u0144skiej doprowadzi\u0142y do powstania ca\u0142ego systemu ryt\u00f3w, z kt\u00f3rych ostatecznie wy\u0142oni\u0142 si\u0119 ezoteryczny i mistyczny od\u0142am masonerii – Ryt Memphis-Misraim.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wolnomularstwo operatywne – masoneria cechowa (\u015bredniowieczna)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Tradycja \u015bredniowieczna wi\u0105\u017ce wolnomularstwo z ustrojem cechowym, w kt\u00f3rym mistrzowie wraz z czeladnikami i uczniami \u0142\u0105czyli si\u0119 w gildiach, stoj\u0105cych na stra\u017cy tajemnic i interes\u00f3w zawodowych. W odniesieniu do „wolnych murarzy” \u015bredniowiecznych pojawiaj\u0105 si\u0119 dwa terminy: gildia<\/strong> i lo\u017ca<\/strong>. O ile s\u0142owo gildia jest do\u015b\u0107 powszechnie rozpoznawane jako okre\u015blenie struktury cech\u00f3w rzemie\u015blniczych, to s\u0142owo „lo\u017ca” odnosi si\u0119 do warsztatu budowanego czasowo na terenie wi\u0119kszego projektu budowlanego. Termin ten pojawia si\u0119 ju\u017c w 1278 roku w dokumentach opactwa Vale Royal. Z biegiem czasu, poj\u0119cia lo\u017ca zacz\u0119to u\u017cywa\u0107 w odniesieniu do ka\u017cdego zgromadzenia architekt\u00f3w (przyk\u0142adowo, zapisy takie pojawiaj\u0105 si\u0119 w odniesieniu do kodeksu praw i obowi\u0105zk\u00f3w lo\u017cy zwi\u0105zanej z budow\u0105 Katedry w Minster z 1352 roku).<\/p>\n\n\n\n

Kamieniem milowym w historii wolnomularstwa by\u0142 wybuch reformacji. By\u0142o to pierwsze w historii zakwestionowanie w\u0142adzy i monopolu ko\u015bcielnego na okre\u015blanie prawdy na tak szerok\u0105 skal\u0119. Dla wielu ludzi by\u0142o to sygna\u0142em, \u017ce mo\u017cliwe jest poszukiwanie warto\u015bci tak\u017ce poza regu\u0142ami narzuconymi przez kler katolicki. Z drugiej strony, w krajach, w kt\u00f3rych dochodzi\u0142o do sekularyzacji d\u00f3br ko\u015bcielnych, zanika\u0142a rola Ko\u015bcio\u0142a, jako znacz\u0105cego sponsora przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 konstrukcyjnych.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W mniej wi\u0119cej tym okresie, kr\u00f3lewskie prawodawstwo w Anglii ustanowi\u0142o (Statuty Schawa z ko\u0144ca XVI w.) zasad\u0119, \u017ce ka\u017cda lo\u017ca powinna zatrudni\u0107 sekretarza-notariusza, dla dokumentowania wszystkich transakcji. By\u0142o to spowodowane ch\u0119ci\u0105 narzucenia cechom kontroli urz\u0119dnik\u00f3w monarchii. W ten spos\u00f3b, po raz pierwszy, w lo\u017cach pojawi\u0142y si\u0119 osoby spoza dotychczasowej bran\u017cy murarskiej.<\/p>\n\n\n\n

Niekt\u00f3rzy badacze uwa\u017caj\u0105, \u017ce kolejnym krokiem by\u0142o przyjmowanie w szeregi masonerii przedstawicieli bogatych rod\u00f3w arystokratycznych, kt\u00f3rych przedstawiciele mieli zapewnia\u0107 lo\u017com ochron\u0119 i lepsze warunki pracy. Szybko mia\u0142o si\u0119 okaza\u0107, \u017ce wraz z dopuszczeniem do tajemnic wolnomularskich elity \u00f3wczesnego spo\u0142ecze\u0144stwa, pojawi\u0142a si\u0119 naturalna tendencja do poszukiwania nowych wyzwa\u0144 – tym razem intelektualnych i filozoficznych. Nie da si\u0119 te\u017c nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce ci „nowi masoni” wnie\u015bli do l\u00f3\u017c zainteresowanie \u015bwiatem, nauk\u0105 oraz alchemi\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142a sta\u0107 si\u0119 nowym motorem rozwoju Sztuki Kr\u00f3lewskiej. Dokumenty wskazuj\u0105, \u017ce oko\u0142o po\u0142owy XVII wieku, wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w l\u00f3\u017c by\u0142a ju\u017c wolnomularzami spekulatywnymi, to znaczy zajmuj\u0105cymi si\u0119 rozwojem duchowym i intelektualnym zamiast tradycyjnych zada\u0144 in\u017cynierskich.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Wolnomularstwo spekulatywne (nowo\u017cytne)<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Proces transformacji l\u00f3\u017c operatywnych w spekulatywne nigdy nie zosta\u0142 dok\u0142adnie zbadany – g\u0142\u00f3wnie na skutek dyskrecji, kt\u00f3ra stanowi\u0142a warunek pracy w gildiach i formuj\u0105cych si\u0119 w\u0142a\u015bnie lo\u017cach nowego typu. Lo\u017ce te dla p\u0142ynnego dzia\u0142ania wymaga\u0142y nowych metod pracy. To w\u0142a\u015bnie dlatego przedstawiciele czterech najpowa\u017cniejszych z nich, wraz z „kilkoma innymi Bra\u0107mi” spotkali si\u0119 w 1717 roku w s\u0142ynnej karczmie Pod G\u0119si\u0105 i Rusztem (The Goose and Gridiron alehouse), jak podaje Multa Paucis opublikowana w 1764. podaje o spotkaniu sze\u015bciu l\u00f3\u017c, z kt\u00f3rych cztery zawar\u0142y porozumienie. G\u0142\u00f3wnym animatorem reformy by\u0142 syn francuskich hugenot\u00f3w osiad\u0142ych w Londynie, John Theophilus Desaguliers<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

By\u0142 doktorem praw, fizykiem, cz\u0142onkiem Royal Society i bliskim przyjacielem Izaaka Newtona. Wprowadzone reformy zosta\u0142y wkr\u00f3tce potem spisane i utrwalone w formie s\u0142ynnych Konstytucji Andersona<\/strong> (1723). Warto doda\u0107, \u017ce tw\u00f3rca najwa\u017cniejszego dokumentu wolnomularzy by\u0142 chrze\u015bcija\u0144skim kaznodziej\u0105 i duchownym prezbiteria\u0144skim.<\/p>\n\n\n\n

Narodziny Wielkich L\u00f3\u017c (obediencji) i pierwsze podzia\u0142y<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Dzia\u0142ania wolnomularzy angielskich z 1717 roku doprowadzi\u0142y do wykszta\u0142cenia si\u0119 pierwszych struktur ponadlo\u017cowych – tzw. Wielkich L\u00f3\u017c (zwanych tak\u017ce obediencjami). Pierwsz\u0105 z nich by\u0142a Wielka Lo\u017ca Londynu, kt\u00f3ra uzna\u0142a si\u0119 za w\u0142adn\u0105 do decydowania o tym, kt\u00f3re lo\u017ce dzia\u0142aj\u0105 „prawid\u0142owo”, a kt\u00f3re – nie. Oczywi\u015bcie, nie wszystkie lo\u017ce zaakceptowa\u0142y zwierzchno\u015b\u0107 Londy\u0144czyk\u00f3w (tak naprawd\u0119, na pocz\u0105tku wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich wr\u0119cz sabotowa\u0142a t\u0119 inicjatyw\u0119). Pocz\u0105tkowo wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce g\u0142\u00f3wny podzia\u0142 nast\u0105pi na linii The Moderns (jak okre\u015blano zwolennik\u00f3w nowego porz\u0105dku) i The Ancients (jak okre\u015blali si\u0119 zwolennicy starych praw).<\/p>\n\n\n\n

Z biegiem lat okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce w nowoczesnym \u015bwiecie XVIII wieku, szybko rozwijaj\u0105ce si\u0119 organizacje maso\u0144skie musz\u0105 znale\u017a\u0107 jakie\u015b metody zarz\u0105dzania coraz wi\u0119kszymi rzeszami wolnomularzy. Obediencje zyskiwa\u0142y na znaczeniu – tym bardziej, \u017ce moda ta dotar\u0142a i na kontynent, gdzie tak\u017ce zacz\u0119to tworzy\u0107 krajowe Wielkie Lo\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ruch wolnomularski rozwija\u0142 si\u0119 i wzmacnia\u0142. Nast\u0119powa\u0142y te\u017c w nim podzia\u0142y, bowiem na wiele spraw r\u00f3\u017cne Lo\u017ce patrzy\u0142y inaczej. Rola w\u0142adcy w spo\u0142ecze\u0144stwie, istnienie Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata, zakres obowi\u0105zywania praw cz\u0142owieka – to by\u0142y tylko niekt\u00f3re z temat\u00f3w, kt\u00f3re by\u0142y w\u00f3wczas \u017cywo dyskutowane. Najwi\u0119ksze napi\u0119cie wytworzy\u0142o si\u0119 pomi\u0119dzy konserwatywnym wolnomularstwem anglosaskim, a szybko liberalizuj\u0105cym si\u0119 i tolerancyjnym wolnomularstwem kontynentalnym (nazywanym te\u017c liberalnym b\u0105d\u017a roma\u0144skim)<\/p>\n\n\n\n

Kolonizacja Nowego \u015awiata i burzliwy rozw\u00f3j Stan\u00f3w Zjednoczonych przynios\u0142y zaognienie sporu, w zwi\u0105zku z rywalizacj\u0105 wolnomularskich o\u015brodk\u00f3w Pary\u017ca i Londynu na ziemiach ameryka\u0144skich. Ze smutkiem nale\u017cy przyzna\u0107, \u017ce ten – polityczny w swej istocie – sp\u00f3r doprowadzi\u0142 do najwi\u0119kszego i trwaj\u0105cego do dzi\u015b podzia\u0142u. Z drugiej strony, warto przypomnie\u0107 niebagateln\u0105 rol\u0119 mason\u00f3w ameryka\u0144skich w tworzeniu niepodleg\u0142ego i wolnego pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Wielka Schizma 1877<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kiedy pod wp\u0142ywem liberalno-demokratycznych nurt\u00f3w ideowych, Wielki Wsch\u00f3d Francji zdecydowa\u0142, \u017ce wolne sumienie jest jedn\u0105 z najwy\u017cszych warto\u015bci wolnomularskich, a co za tym idzie nie mo\u017cna wymaga\u0107 od wolnomularzy deklaracji wiary w istnienie Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata (inaczej Wielkiego Budownika Wszech\u015bwiata), czyli Boga (dowolnej religii), Absolutu, demiurga (ale i wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie Praw Fizyki, Chemii i Biologii, kt\u00f3re ukszta\u0142towa\u0142y ten \u015bwiat dla liberalnych mason\u00f3w b\u0119d\u0105cych ateistami), Wielka Zjednoczona Lo\u017ca Anglii postanowi\u0142a zerwa\u0107 wi\u0119zy wzajemnego uznawania. Trzeba jednak zaznaczy\u0107, \u017ce uwa\u017ca si\u0119 dzi\u015b powszechnie, \u017ce znowu zadecydowa\u0142y wzgl\u0119dy polityczne – bowiem wcze\u015bniejsze wycofanie laudacji Wielkiego Architekta Wszech\u015bwiata z rytua\u0142\u00f3w Wielkiego Wschodu Belgii nie spowodowa\u0142o \u017cadnych dramatycznych prze\u0142om\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Od 1877 roku trwa wi\u0119c wyra\u017any podzia\u0142 na dwa nurty wolnomularskie: masoneri\u0119 typu anglosaskiego<\/strong> (konserwatywn\u0105, przyjmuj\u0105c\u0105 wy\u0142\u0105cznie m\u0119\u017cczyzn i \u017c\u0105daj\u0105c\u0105 od nich deklaracji wiary w Boga) i masoneri\u0119 roma\u0144sk\u0105<\/strong> (liberaln\u0105, przyjmuj\u0105c\u0105 kobiety i m\u0119\u017cczyzn, za\u015b sprawy religijne pozostawiaj\u0105ce indywidualnemu sumieniu). Dewiz\u0105 wolnomularstwa anglosaskiego jest: WIARA – FILANTROPIA – NADZIEJA, za\u015b wolnomularstwa liberalnego: WOLNO\u015a\u0106 – R\u00d3WNO\u015a\u0106 – BRATERSTWO.<\/p>\n\n\n\n

Wolnomularstwo wsp\u00f3\u0142czesne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Dzi\u015b masoneria \u015bwiatowa oferuje zainteresowanym wiele \u015bcie\u017cek, kt\u00f3rymi mog\u0105 pod\u0105\u017ca\u0107. Swoje miejsce odnajduj\u0105 tu zar\u00f3wno ci, kt\u00f3rzy s\u0105 tradycjonalistami, jak i ci, kt\u00f3rych spojrzenie na sprawy tego \u015bwiata jest bli\u017csze intelektualnemu liberalizmowi. Ruch wolnomularski jest tak r\u00f3\u017cny, jak r\u00f3\u017cni s\u0105 ludzie w nim uczestnicz\u0105cy.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Masoneria, inaczej Wolnomularstwo lub Sztuka Kr\u00f3lewska, to szereg organizacji, bractw, kt\u00f3re pod\u0105\u017caj\u0105 za naukami i metodami wywodz\u0105cymi si\u0119 ze \u015bredniowiecznych bractw kamieniarzy. Wsp\u00f3\u0142czesna masoneria powsta\u0142a w 1717r. w Londynie, cho\u0107 wywodzi si\u0119 najprawdopodobniej z jakobickiego poprzednika z prze\u0142omu XVI i XVIIIw. ze Szkocji lub Irlandii. Od lat, m.in. ze wzgl\u0119du na ograniczone \u017ar\u00f3d\u0142a, trwa dyskusja…<\/p>\n

Read More “Masoneria”<\/span> »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-67","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-non-classe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=67"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":260,"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/67\/revisions\/260"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=67"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=67"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wolnomularstwoliberalne.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=67"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}